Zawory elektromagnetyczne – elektrozawory przemysłowe GSR

Jak działa zawór elektromagnetyczny?

Zawór elektromagnetyczny (elektrozawór) otwiera lub zamyka przepływ pod wpływem prądu płynącego przez cewkę. Pole magnetyczne cewki wciąga stalowy rdzeń, który odsłania gniazdo zaworu; po odłączeniu zasilania sprężyna wraca rdzeń na miejsce. W zaworze normalnie zamkniętym (NC) brak zasilania oznacza zamknięty przepływ.

Elektrozawór składa się z korpusu z gniazdem, elementu zamykającego (membrany, tłoka lub grzybka), rdzenia z prowadnicą, sprężyny oraz cewki z wtyczką. Elektrozawory NC i NO wymagają zasilania przez cały czas, gdy mają pozostać w położeniu przeciwnym do spoczynkowego – cewki przemysłowe są do tego przystosowane (praca ciągła, ED 100%).

Elektrozawór bez różnicy ciśnień czy serwo – czym się różnią?

Elektrozawór sterowany pośrednio (serwo) otwiera się dzięki ciśnieniu medium, dlatego wymaga minimalnej różnicy ciśnień między wlotem a wylotem – w serii GSR 40 jest to 0,3 bar. Elektrozawór bez różnicy ciśnień (sterowany bezpośrednio lub wymuszenie, np. GSR 43) otwiera się siłą cewki i działa także przy ciśnieniu 0 bar, kosztem większej cewki.

Elektrozawór NC czy NO?

Elektrozawór NC (normalnie zamknięty) bez zasilania jest zamknięty i otwiera się po podaniu napięcia – to standard, bo przy zaniku prądu odcina przepływ. Elektrozawór NO (normalnie otwarty) bez zasilania przepuszcza medium i zamyka się po podaniu napięcia – wybiera się go tam, gdzie przepływ ma trwać także przy awarii zasilania, np. w chłodzeniu.

• NC – instalacje, w których bezpieczną pozycją jest zamknięcie: dozowanie, napełnianie, odcięcia.
• NO – instalacje, w których bezpieczną pozycją jest otwarcie: chłodzenie, odprowadzanie medium, przepływ ciągły z okresowym odcięciem.
• 2/2 i 3/2 – zawór dwudrogowy (2/2) otwiera lub zamyka jeden przepływ; trójdrogowy (3/2) przełącza medium między wyjściami, steruje siłownikami, miesza lub rozdziela.

Elektrozawory w sklepie to wersje NC; wersje NO i trójdrożne dobieramy na zapytanie.

Serie elektrozaworów GSR w ofercie Te-Ha-Bud

Oferujemy elektrozawory GSR Ventiltechnik w kilkunastu seriach: dwudrożne i trójdrożne, gwintowane i kołnierzowe, sterowane serwo lub bez różnicy ciśnień, w zakresie od niskich ciśnień do 450 bar. Serie 40 i 43 są dostępne od ręki, pozostałe dobieramy na zapytanie.

Większość serii jest dostępna z cewkami w wykonaniu ATEX do stref zagrożenia wybuchem – dokładne oznaczenie i dopuszczalne ciśnienie z cewką ATEX potwierdzamy w ofercie na podstawie aktualnej karty producenta.

Współczynnik Kv – jak dobrać średnicę elektrozaworu?

Elektrozawór dobiera się według współczynnika przepływu Kv i dostępnej różnicy ciśnień, a nie według średnicy rury. Kv to przepływ wody w m³/h przy spadku ciśnienia 1 bar; przepływ przy innym spadku liczy się ze wzoru Q = Kv · √Δp.

Przykład: zawór G1 serii 40 (Kv 13) przy spadku ciśnienia 0,5 bar przepuści ok. 13 · √0,5 ≈ 9,2 m³/h wody. Wartości Kv pochodzą z kart katalogowych GSR. Więcej o wymiarowaniu: dobór współczynnika Kv/Cv.

Jak dobrać elektrozawór – 6 kroków

Do doboru elektrozaworu potrzebujesz sześciu informacji: medium i jego temperatury, minimalnego i maksymalnego ciśnienia (a więc dostępnej różnicy ciśnień), wymaganego przepływu (Kv), funkcji NC/NO lub 3/2, napięcia cewki oraz warunków otoczenia, w tym strefy zagrożenia wybuchem.

1. Medium i temperatura – woda, powietrze, olej, gaz neutralny; od tego zależy materiał korpusu i uszczelnienia.
2. Ciśnienie i różnica ciśnień – czy zawsze jest min. 0,3–0,5 bar Δp (serwo, seria 40), czy ciśnienie bywa bliskie zera (bez różnicy ciśnień, seria 43). Zobacz też klasy ciśnienia.
3. Przepływ – dobór przyłącza według Kv, nie według średnicy rury.
4. Funkcja – NC, NO, trójdrożny 3/2.
5. Cewka – napięcie i rodzaj prądu (230 V AC, 24 V DC, inne na zapytanie), praca ciągła.
6. Otoczenie – temperatura otoczenia, wilgoć, strefa Ex (cewka ATEX), dostęp do montażu.

Materiały i uszczelnienia elektrozaworów

Korpus mosiężny wystarcza do wody, powietrza i lekkich olejów; stal nierdzewna jest potrzebna przy mediach agresywnych i wyższych wymaganiach czystości. Uszczelnienie dobiera się do medium: NBR do powietrza i olejów, EPDM do wody, FKM do olejów i paliw w wyższej temperaturze, PTFE do mediów agresywnych i wysokich temperatur.

W standardowych seriach 40 i 43 zakres temperatury medium wynosi −10…+80°C niezależnie od uszczelnienia. Wyższe temperatury obsługują serie specjalne, np. typ 51-TH do +180°C.

Cewki elektrozaworów – napięcia, praca ciągła, nagrzewanie

Cewki elektrozaworów GSR są przystosowane do pracy ciągłej (ED 100%), mają stopień ochrony IP65 i złącze wg EN 175301-803. W sklepie dostępne są cewki 230 V AC i 24 V DC; inne napięcia, m.in. 12 V DC i 110 V AC, oraz cewki ATEX – na zapytanie.

• Nagrzewanie – powierzchnia cewki pod napięciem nagrzewa się nawet do ok. +120°C; to normalny stan pracy.
• Temperatura otoczenia – standardowo do +35°C przy pracy ciągłej.
• Tolerancja napięcia – zasilanie powinno mieścić się w tolerancji podanej w karcie; zbyt niskie napięcie powoduje buczenie i niedociągnięcie rdzenia.
• Nie zdejmuj cewki pod napięciem – cewka bez rdzenia szybko się przegrzewa.

Do jakich mediów stosuje się elektrozawory?

Standardowe elektrozawory GSR przeznaczone są do czystych, neutralnych gazów i cieczy: sprężonego powietrza, gazów obojętnych, wody i lekkich olejów. Do gazów palnych potrzebny jest elektrozawór zgodny z PN-EN 161, a do wysokich temperatur, ciśnień i mediów agresywnych – serie specjalne.

Elektrozawory ATEX do stref zagrożenia wybuchem

W strefach zagrożenia wybuchem stosuje się elektrozawory z cewkami w wykonaniu ATEX zgodnym z dyrektywą 2014/34/UE – oznaczenie, np. II 2G, określa kategorię urządzenia (strefa 1) i grupę gazów. ATEX dotyczy cewki jako potencjalnego źródła zapłonu, a nie dopuszczenia zaworu do gazu palnego.

Cewki ATEX mogą mieć mniejszą moc niż standardowe, co obniża dopuszczalne ciśnienie zaworu – dlatego zawór z cewką ATEX dobieramy zawsze według karty dla konkretnego wykonania.

Montaż elektrozaworu – 6 zasad

Elektrozawór montuje się zgodnie ze strzałką kierunku przepływu, najlepiej cewką do góry na poziomym rurociągu, z filtrem przed zaworem. W zaworach bez różnicy ciśnień serii 43 montaż cewką do góry jest obowiązkowy.

1. Kierunek przepływu – zgodnie ze strzałką na korpusie; montaż odwrotny powoduje nieszczelność.
2. Pozycja – cewką do góry; seria 43 wyłącznie w tej pozycji, seria 40 dowolnie, ale cewka do góry jest zalecana.
3. Filtr – siatkowy filtr przed zaworem chroni gniazdo i otwór pilotowy przed zanieczyszczeniami.
4. Czysty rurociąg – przed montażem przepłucz instalację, a przy gwintach nie dopuść do dostania się taśmy lub pasty do wnętrza zaworu.
5. Uderzenie hydrauliczne – przy szybkim zamykaniu w długich rurociągach wody stosuj zawory z tłumieniem zamykania lub ogranicz ciśnienie; zobacz uderzenie hydrauliczne w instalacji.
6. Podłączenie elektryczne – napięcie zgodne z tabliczką cewki, uszczelnione złącze, przewód ochronny.

Jak sprawdzić, czy elektrozawór działa? Najczęstsze usterki

Najczęstsze przyczyny niedziałania elektrozaworu to brak lub złe napięcie, zbyt mała różnica ciśnień w zaworze serwo, zanieczyszczenia w gnieździe lub otworze pilotowym oraz montaż odwrotnie do strzałki. Działanie cewki sprawdzisz, przykładając stalowy przedmiot (np. śrubokręt) do obudowy cewki pod napięciem – powinien być wyraźnie przyciągany.

Elektrozawory GSR – producent i autoryzowana dystrybucja

Elektrozawory przedstawione na tej stronie produkuje niemiecka firma GSR Ventiltechnik, a Te-Ha-Bud jest jej autoryzowanym dystrybutorem w Polsce. Sami od 1989 roku produkujemy zawory kulowe, a elektrozawory dobieramy i dostarczamy z pełną dokumentacją producenta i polskim wsparciem technicznym.

Więcej o współpracy z producentami: dystrybutor elektrozaworów oraz producenci elektrozaworów w ofercie.

Glosariusz pojęć

• Elektrozawór – potoczna nazwa zaworu elektromagnetycznego.
• NC / NO – normalnie zamknięty / normalnie otwarty: położenie zaworu bez zasilania cewki.
• 2/2, 3/2 – liczba przyłączy / liczba położeń zaworu.
• Δp – różnica ciśnień między wlotem a wylotem zaworu.
• Serwo (sterowanie pośrednie) – zawór otwierany ciśnieniem medium, wymaga minimalnej Δp.
• Sterowanie wymuszone / bezpośrednie – zawór otwierany siłą cewki, działa od 0 bar.
• Kv – przepływ wody w m³/h przy spadku ciśnienia 1 bar.
• ED 100% – cewka przystosowana do pracy ciągłej pod napięciem.
• IP65 – stopień ochrony obudowy: pyłoszczelna i odporna na strumień wody.

Dlaczego warto kupić elektrozawory w Te-Ha-Bud?

Te-Ha-Bud to autoryzowany dystrybutor GSR Ventiltechnik z elektrozaworami serii 40 i 43 na magazynie, kilkunastoma seriami specjalnymi na zapytanie i inżynierem, który dobierze zawór według Kv i różnicy ciśnień.

• Od 1989 roku – producent zaworów kulowych i dystrybutor armatury europejskich marek.
• Magazyn w Poznaniu – elektrozawory G1/4–G2 w cewkach 230 V AC i 24 V DC, wysyłka tego samego dnia dla zamówień do 13:00.
• Pełny program GSR – trójdrożne, kołnierzowe, wysokociśnieniowe, wysokotemperaturowe, ATEX.
• Kompletne rozwiązania – elektrozawory, zawory pneumatyczne, zawory kulowe z siłownikiem i pneumatyka.